သီတဂူဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး ႏိုင္ငံအသီးသီးကို သာသနာျပဳသြားရင္ ဘာသာျခားေတြ အင္မတန္ ေမးတတ္တဲ့ေမးခြန္းေလးပါ။

သီတဂူဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး ႏိုင္ငံအသီးသီးကို သာသနာျပဳသြားရင္ ဘာသာျခားေတြ အင္မတန္ ေမးတတ္တဲ့ေမးခြန္းေလးပါ။ ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးရဲ႕ ေျဖၾကားမႈကိုလည္း သူတို႔ေတြ အင္မတန္မွ ႏွစ္ၿခိဳက္ၾကပါတယ္။ ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးက ေျပာပါတယ္.. ဒီေမးခြန္းေမးလို႔ ေျဖေပးရရင္ အင္မတန္ အရသာရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေမးခြန္းေျဖရင္းေျဖရင္းနဲ႔ ဗုဒၶရဲ႕အဆံုးမေတြကို ပိုၿပီးေတာ့လည္း ၾကည္ညိဳမိပါတယ္တဲ့။ ဟုတ္ပါတယ္ေနာ္.. ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး ေျဖၾကားလိုက္တဲ့ေမးခြန္းေတြကို ဖတ္ေနရင္းနဲ႔ကို ဗုဒၶဘာသာျဖစ္ရတာဟာ ဘယ္ေလာက္တန္ဖိုးရွိသလဲ.. ဘယ္ေလာက္အသိဥာဏ္နဲ႔ယွဥ္ၿပီး ကိုးကြယ္သင့္တဲ့ အဆံုးမေတြလဲဆိုတာ ပိုၿပီးေတာ့ သိျမင္လာရပါတယ္။ ေမးခြန္းတစ္ခုရဲ႕အေျဖကို မွ်မွ်တတ သဘာ၀က်နစြာ ေျဖၾကားမႈေတြနဲ႔ လက္ခံႏိုင္ေအာင္ ရွင္းလင္းေျဖၾကားမႈေတြဟာ အင္မတန္မွလိုအပ္သလို အမ်ားသူငါ အားလံုးအတြက္လည္း အက်ိဳးမ်ားေစပါတယ္။ တပါးသူရဲ႕စိတ္ထဲမွာ မရွင္းလင္းတာေတြ ရွင္းလင္းသြားေစႏုိင္သလို.. ယံုမွားသံယယျဖစ္စရာေတြလည္း နည္းသထက္နည္းလာၿပီး သဒၶါတရားေတြလည္း ပိုမိုမ်ားျပားလာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အင္မတန္ အက်ိဳးမ်ားေစတဲ့ အေမးအေျဖေလးျဖစ္တဲ့.. ဘာသာျခားတစ္ေယာက္ရဲ႕ အေမးေလးကို သီတဂူဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး ကိုယ္ေတာ္တိုင္ ေျဖၾကားထားတဲ့ပံုစံအတုိင္းေလးပဲ တိုက္ရိုက္ေဖာျ္ပေပးလိုက္ပါတယ္။

ဘာသာျခား- ဗုဒၶဘာသာကို Religion လို႔ဆိုႏုိင္ပါသလား။
သီတဂူဆရာေတာ္- Buddhism is not Religion.

ဘာသာျခား- Religion မဟုတ္ရင္ ဘာပါလဲ။
သီတဂူဆရာေတာ္- ဗုဒၶဘာသာဟာ က်င့္စဥ္တစ္မ်ိဳးပါ။

ဘာသာျခား- Religon ကေကာ က်င့္စဥ္မဟုတ္ဘူးလား။
သီတဂူဆရာေတာ္- Religion ဟာက်င့္စဥ္မဟုတ္ပါဘူး။ Religion ဆိုတဲ့ဘာသာမွာ က်င့္စဥ္ကို မပါဘူး။ Religion လို႔ေခၚတဲ့ဘာသာတိုင္းမွာ က်င့္စဥ္မပါဘူး။ ဘာသာလွ်င္ရွိသလဲဆိုေတာ့ ယံုၾကည္မႈတစ္ခုပဲရွိတယ္။ သူတို႔ကိုးကြယ္ထားတဲ့ ဘာသာတိုင္းမွာ ယံုၾကည္ထားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တုိင္း၊ သူတို႔ရဲ႕ဘုရားကို ရွိခိုးျခင္း၊ ဆုေတာင္းျခင္းျဖင့္ ကိစၥအကုန္ၿပီးတယ္။ မေကာင္းတာေတြအကုန္လုပ္၊ အျပစ္မွလြတ္ဖို႔ရန္ဆုေတာင္း၊ ေကာင္းမႈေတြလုပ္ခ်င္လဲလုပ္ မလုပ္ခ်င္လဲေန၊ ခ်မ္းသာသုခကို ဘုရားသခင္ကခ်ေပးပါလို႔ ဆုေတာင္း.. ဆုေတာင္းျခင္းကိစၥမွာ အၿပီးသတ္ပါတယ္။ ယံုၾကည္မႈနဲ႔ဆုေတာင္းျခင္းသာလွ်င္ ပဓာနထားတဲ့ဘာသာကို Religion လို႔ေခၚပါတယ္။ ယံုၾကည္မႈနဲ႔ဆုေတာင္းျခင္းကို ပဓာနမထားပဲနဲ႔ အက်င့္ကို ပဓာနထားတဲ့ဘာသာသည္ ဗုဒၶဘာသာပါ။

ဘာသာျခား- ဗုဒၶဘာသာသည္ Religion မဟုတ္ဘူးဆိုေတာ့ Philosophy လို႔ဆိုယင္ေကာ ဆိုႏိုင္ပါသလား။
သီတဂူဆရာေတာ္- Philosophy လို႔လဲ တဘက္သတ္ မေျပာႏုိင္ပါဘူး။ Philosophy ဆိုတဲ့ ဥစၥာဟာ အသိဥာဏ္သက္သက္၊ Knowledge သက္သက္ပဲျဖစ္တယ္။ Philosophy မွာ အက်င့္(စရဏ) မပါဘူး။ Religion က ယံုၾကည္မႈသက္သက္၊ Philosophy က အသိဥာဏ္အသက္သက္၊ အဲ့ႏွစ္ခုလံုးမွာ အက်င့္တရား(စရဏ)မပါၾကဘူး။ ဗုဒၶဘာသာဟာ ယံုၾကည္မႈနဲ႔အသိဥာဏ္ကို ေပါင္းစပ္ၿပီးေတာ့ က်င့္ရတဲ့တရား။ ယံုၾကည္မႈနဲ႔အသိဥာဏ္ ေပါင္းစပ္ၿပီးေတာ့ က်င့္ေတာ့ ဘာျဖစ္သလဲဆိုေတာ့ မိမိရဲ႕ႏွလံုးသားထဲက ယုတ္မာတဲ့ကိေလသာေတြ အကုန္လံုးရွင္းသြားတယ္။ အဲ့ဒီ့ ယုတ္ညံ့တဲ့ကိေလသာေတြ ရွင္းသြားတဲ့အခါ ခ်မ္းသာသုခကို တကယ္ရတာပါပဲ။ မိမိရဲ႕ ယုတ္ညံ့မႈေတြကို မိမိကုိယ္တုိင္ သန္႔ရွင္းေအာင္ လုပ္ရပါတယ္။ မိမိစိတ္ဓါတ္ရဲ႕တိုးတက္ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈကို မိမိကိုယ္တုိင္ ႀကိဳးစားယူရပါတယ္။ အလြန္တန္ခိုးထက္ျမတ္တဲ့ စိတ္၊ ေစတသိက္တို႔ကို အသံုးခ်က်င့္ရတာဟာ ဗုဒၶဘာသာပါပဲ။

ဗုဒၶတရားေတာ္သည္ ယံုၾကည္မႈတခုတည္းနဲ႔ မၿပီးဘူး။ အသိဥာဏ္သက္သက္နဲ႔လဲ မျပည့္စံုဘူး။ ယံုၾကည္မႈနဲ႔ အသိဥာဏ္ကို ညီမွ်စြာတြဲစပ္ပါ၊ တဘက္ဘက္က မလြန္ေစနဲ႔။ ယံုၾကည္မႈေတြလြန္ကဲရင္ အလြဲယုံၾကည္တတ္တယ္။ အသိဥာဏ္ေတြ လြန္ကဲရင္ ေကာက္က်စ္တတ္တယ္။ ဗုဒၶဘာသာဟာ သဒၶါ၊ ပညာညီမွ်စြာ ေပါင္းစပ္ၿပီးေတာ့ အက်င့္နဲသြားရတယ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာဟာ Religion လည္းမဟုတ္သလို Philosophy လည္းမဟုတ္ပါဘူး။ ယံုၾကည္တဲ့သဒၶါတရားေတြ တအားေကာင္းၿပီး ပညာနည္းျပန္လွ်င္လည္း အလြဲလြဲအမွားမွားနဲ႔ အခ်ည္းႏွီး အက်ိဳးမရွိတာေတြ ယုံၾကည္တတ္တယ္။ ပညာအားေတြေကာင္းၿပီးေတာ့ ယံုၾကည္တဲ့သဒၶါတရား နု႔ံၾကၿပီဆိုလွ်င္လည္း ေကာက္က်စ္ယုတ္မာတဲ့ အျဖစ္သို႔ေရာက္တတ္ပါတယ္။ သဒၶါနဲ႔ပညာ ညီညြတ္မွ စရဏဆိုတာ မွန္ပါတယ္။ သဒၶါပညာ ညီမွ်စြာတြဲၿပီးေတာ့ စရဏနဲ႔ ထပ္မံေပါင္းစပ္တဲ့အခါက်ေတာ့မွ ၀ိမုတၱိဆိုတဲ့ လြတ္ေျမာက္မႈကို ေကာင္းစြာရတယ္။ စရဏဆိုတဲ့ အက်င့္မပါပဲ ဆုခ်ည္းထိုင္ေတာင္းေနမယ္ဆိုရင္ ဗုဒၶဘာသာက မျပည့္စံုပါဘူး။

ဘာသာျခား- ဒါဆိုရင္ ဗုဒၶဘာသာေတြဟာ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈတခုခု ျပဳၿပီးတုိင္း ဆုမေတာင္းဘူးလား။
သီတဂူဆရာေတာ္- ဗုဒၶဘာသာမွာလည္း ဆုေတာင္းရွိပါတယ္။

ဘာသာျခား- ဒါဆို ဗုဒၶဘာသာလဲ ဆုေတာင္းပဓာနထားထားတဲ့ ဘာသာပဲ မဟုတ္လား။
သီတဂူဆရာေတာ္- မဟုတ္ပါဘူး။ ဗုဒၶဘာသာတို႔ရဲ႕ ဆုေတာင္းျခင္းဆိုတာဟာ တန္ခိုးရွင္တစ္ေယာက္ေယာက္ထံမွ ေတာင္းတဲ့ဆု မဟုတ္ဘူး။ ေကာင္းကင္ဘံုက တစ္စံုတစ္ေယာက္ထံမွ ေတာင္းတာမဟုတ္ဘူး။ ဘုရားရွင္ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ထံက တစ္စံုတစ္ခုကို ေမွ်ာ္လင့္လို႔ တပည့္ေတာ္ကို ဒါေလးေပးပါ၊ တပည့္ေတာ္ကို ဒါေလးေပးပါလို႔ ေတာင္းတာမဟုတ္ဘူး။ ဗုဒၶဘာသာတို႔ရဲ႕ဆုေတာင္းျခင္းက ဘာေတာင္းသလဲဆိုေတာ့.. ဒါန၊ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာဆိုတဲ့ အဲ့ဒီ့ေကာင္းမႈေလးမ်ိဳးထဲက တမ်ိဳးမ်ိဳးျပဳက်င့္ၿပီးရင္ ကိုယ္လုပ္ထားတဲ့ ေကာင္းမႈအားေလ်ာ္စြာ ရထိုက္တဲ့အခြင့္အေရးကို ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ေတာင္းတာ။ ကိုယ္က်င့္ထားတဲ့ အက်င့္အားေလ်ာ္စြာ ရထိုက္တဲ့အခြင့္အေရးကို ေတာင္းတာ။ ေတာင္းတာဆိုေတာ့ တစ္စံုတစ္ေယာက္က ေပးမွာကို ေမွ်ာ္လင့္ၿပီးေတာ့ ေတာင္းေနတာ မဟုတ္ဘူး။ ကိုယ့္လုပ္အားအတုိင္း ကိုယ္ျဖစ္ခ်င္တာကို ဖြင့္ထုတ္ၿပီးေတာ့ ဆိုျခင္းပါပဲ။ ကိုယ္က်င့္ထားတဲ့အက်င့္ အားေလ်ာ္စြာ ကိုယ္ရခ်င္တဲ့ ဆႏၵကို ေဖာ္က်ဴးလိုက္တာပါပဲ။ တစ္စံုတစ္ေယာက္က ကိုယ့္ကိုခ်ေပးလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ၿပီးေတာ့ ေတာင္းေနတဲ့ဆုေတာင္းမ်ိဳး ဗုဒၶဘာသာမွာ မရွိပါဘူး။ အျခားဘာသာက ေတာင္းတဲ့ဆုက်ေတာ့ ကိုယ့္အက်င့္တရားေပၚမွာ မတည္ပဲနဲ႔ တစ္စံုတစ္ေယာက္ေသာ ပုဂၢိဳလ္က ေပးမလားဆိုၿပီးေတာ့ ေတာင္းတဲ့ဆုေတာင္းမ်ိဳးပါ။ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ဆုေတာင္းျခင္းဟာ အျခားဘာသာေတြနဲ႔ အဲ့ဒီလို ကြာျခားပါတယ္။

ဘာသာျခား- ဒါဆို ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ အႏွစ္သာရက ဘယ္လိုပါလဲ။
သီတဂူဆရာေတာ္- ဗုဒၶဘာသာရဲ႕အႏွစ္သာရဆိုတာကေတာ့ ယံုၾကည္မႈနဲ႔ အသိဥာဏ္ကို ညီမွ်စြာေပါင္းစပ္ၿပီးေတာ့ စရဏဆိုတဲ့အက်င့္တရားနဲ႔ ျပည့္စံုေအာင္ ျဖည့္က်င့္ရတဲ့တရား.. အဲ့ဒါ ဗုဒၶဘာသာ။

ကဲ.. သီတဂူဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးရဲ႕ ေျဖၾကားမႈေတြကေတာ့ အင္မတန္ျပည့္စံုၿပီး အႏွစ္သာရရွိလွပါေပတယ္။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြအေနနဲ႔ ကိုယ့္ဘာသာရဲ႕အႏွစ္သာရ ကိုယ့္ဘာသာရဲ႕တန္ဖိုးကို မိမိကိုယ္တုိင္လည္း ေကာင္းစြာနားလည္ သိရွိထားဖို႔လိုအပ္သလို.. အဲ့လိုေမးလာခဲ့ရင္လည္း ႏွစ္သက္ေက်နပ္ေလာက္တဲ့အထိ ေျဖၾကားေပးႏုိင္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ကိုယ့္ဘက္က လက္ခံႏုိင္တဲ့အတုိင္းတာနဲ႔ ႏွစ္သက္ေက်နပ္ေလာက္ေအာင္ သဘာ၀က်က် ေျဖၾကားေပးဖို႔ပါပဲ။ လက္ခံတာလက္မခံႏိုင္တာေတာ့ သူ႔ဘက္ကအပိုင္းေပါ့။ ကိုယ့္ဘာသာရဲ႕ အႏွစ္သာရကို သိရွိေအာင္ ေျပာျပေပးႏုိင္ဖို႔ပါ။ သီတဂူဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး ဆံုးမသလိုပါပဲ.. ဗုဒၶဘာသာဟာ အႏွစ္သာရသိယံုနဲ႔တင္ ရပ္တန္႔ထားရမယ့္ဘာသာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူးဆိုတာေလးလည္း အေလးအနက္ ႏွလံုးသြင္းဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ စရဏဆိုတဲ့အက်င့္တရားနဲ႔ ထပ္မံအုပ္မိုးၿပီး ျပည့္စံုျမင့္ျမတ္သည္ထက္ ျမင္ျမတ္ေအာင္ ျဖည့္က်င့္သင့္တဲ့ ဘာသာမ်ိဳးဆိုတာ မိမိကုိယ္တိုင္ နားလည္ႏွလံုးသြင္းၿပီး လက္ခံထားဖို႔ပါ။ ဘုရားရွင္ရဲ႕ ဂုဏ္ေတာ္ကိုးပါးထဲမွာပါရွိတဲ့ ၀ိဇၨာစရဏ သမၸေႏၷာ- အသိတရားနဲ႔အက်င့္တရား ထပ္တူညီစြာ ျဖည့္က်င့္ေတာ္မႈေသာ ျမတ္စြာဘုရားဆိုတဲ့ ဂုဏ္ေတာ္အတိုင္းပါပဲ.. ဓမၼမိတ္ေဆြအေပါင္းလည္း အသိတရားနဲ႔အက်င့္တရား ထပ္တူညီစြာ ျဖည့္က်င့္ႏုိင္ၾကပါေစလို႔ ဆႏၵျပဳရင္း…။